И-Монгол Академи

Монгол Улсын Их хурлаас 2024 оны 6 дугаар сарын 5 өдөр анх удаа “Мэдээллийн технологийн үйлдвэрлэлийг дэмжих тухай” хуулийг баталсан. Тус хуулийн хэрэгжилтийг хангах суурь дэд бүтэц нь “Мэдээллийн технологийн үйлдвэрлэлийг дэмжих виртуал бүс” юм.  Засгийн газрын /2025.09.17/ өдрийн хуралдаанаар виртуал бүс байгуулах шийдвэр гарч, “Мэдээллийн технологийн үйлдвэрлэлийг дэмжих виртуал бүсийн ажиллах журам”, “Виртуал бүсэд бүртгэлтэй хуулийн этгээдэд татварын болон татварын бус дэмжлэг үзүүлэх журам”-ыг тус тус баталсан.  Ингэснээр виртуал бүсийн журам албан ёсоор хэрэгжиж эхэлж, мэдээллийн технологийн үйлдвэрлэл эрхэлдэг дотоодын аж ахуйн нэгжүүдийг E-Business системээр дамжуулан виртуал бүсэд бүртгэх хүсэлтийг хүлээн авч эхэллээ.   Виртуал бүсэд бүртгүүлснээр дараах дэмжлэгүүдийг авах боломжтой  Мөн “Мэдээллийн технологийн үйлдвэрлэлийг дэмжих тухай” хуульд тусгасан дараах 9 төрлийн дэмжлэгийг технологийн компаниудад олгоно. Үүнд:   Виртуал бүс байгуулснаар олон улсын сайн туршлагыг нутагшуулж, технологийн салбарын хөгжлийг хурдасгах улмаар уул уурхайгаас хараат бус, оюуны бүтээлд тулгуурласан экспортын бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ бий болгоход чухал хувь нэмэр оруулах юм.  Виртуал бүсэд бүртгүүлэх сонирхолтой байгууллагууд https://e-business.mn/home ДАН системээр дамжуулан хүсэлтээ илгээгээрэй. 

Монгол Улсын Засгийн газар иргэн төвтэй бодлогыг хэрэгжүүлэх, иргэдийн оролцоог бодитоор хангах зорилгоор D-Gov.mn цахим системийг нэвтрүүлэн ажиллуулаад багагүй хугацаа өнгөрсөн байна. Тус портал нь иргэдийн санал, санаачилга, шийдэл олон нийтийн дэмжлэг авсан тохиолдолд Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцүүлж, бодлогын түвшинд шийдвэр гаргах боломжийг бүрдүүлдэг онцлогтой.  Энэхүү зорилгын хүрээнд E-Mongolia систем, D-gov.mn портал болон 1111 тусгай дугаараар дамжуулан иргэд Ерөнхий сайдаас асуулт асууж, саналаа илгээх шинэ боломж өнөөдрөөс эхлэн /2026.01.13/ нээгдэж байна.  E-Mongolia системээр Ерөнхий сайдаас асуулт асууж, санал илгээх заавар  Иргэн та хэдэн ч удаа асуулт асууж, саналаа илгээх боломжтой.  Ерөнхий сайдаас асуулт асууж, саналаа илгээснээр иргэдийн дуу хоолой бодлогын түвшинд хүрэх, төрийн шийдвэр ил тод, нээлттэй болох, нийгмийн тулгамдсан асуудлыг шууд уламжлах боломж бүрдэж байна. Мөн иргэн төрийн харилцааг илүү ойртуулж, төрийн байгууллагын хариуцлага, ил тод байдлыг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ цахим засаглалыг бодитойгоор хэрэгжүүлэх, иргэдийг шийдвэр гаргах үйл явцад идэвхтэй оролцуулах чухал ач холбогдолтой байна. 

Зөрчлийн тухай хууль болон “Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай” хууль хүчин төгөлдөр хэрэгжиж эхэлснээр өнөөдрийн байдлаар Монгол Улсад жилд дунджаар 4 сая орчим зөрчлийг шалган шийдвэрлэж байна. 2025 оны 07 дугаар сарын 09-ний өдрийн “Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай” хуулийн шаардлагад үндэслэн Хууль зүй, дотоод хэргийн яам, Улсын ерөнхий прокурорын газар, Германы Олон Улсын Хамтын Ажиллагааны Нийгэмлэг (GIZ) хамтран зөрчил шалган шийдвэрлэх, хяналт тавих байгууллагуудын үйл ажиллагааны уялдаа холбоо, харилцан мэдээлэл солилцоог сайжруулах зорилго бүхий “Зөрчлийн бүртгэл, мэдээллийн нэгдсэн сан”-г хөгжүүлж, энэ оноос эхлэн улсын хэмжээнд хэрэглээнд нэвтрүүлээд байгаа юм. Ингэснээр 2026 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн улсын хэмжээнд гарсан зөрчлийн талаарх мэдээллүүд нэг эх сурвалжид бүрэн төвлөрч, нэгдсэн байдлаар ашиглагдах боломж бүрдсэн. Тус шинэчлэлийг дэмжих ажлын хүрээнд “И-Монгол академи” УТҮГ, Улсын ерөнхий прокурорын газар, Монгол Улсын Сангийн яам хамтран төрийн үйлчилгээний нэгдсэн систем E-Mongolia-д зөрчлийн торгуулийн талаарх мэдээллийг иргэн, хуулийн этгээдэд цахимаар хүргэх, торгууль төлөх үйлчилгээг нэвтрүүллээ. Өмнө нь зөрчил шалган шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцдог эрх бүхий албан тушаалтнууд өөр өөр яам, агентлаг, орон нутгийн байгууллага, төрийн өмчийн компаниудад харьяалагддаг байсан тул иргэд торгууль, шийтгэлээ биелүүлэхэд харилцан адилгүй шаардлага тулгарч, хүндрэл үүсдэг байв. Харин энэ оноос E-Mongolia системээр дамжуулан торгуулийг нэг стандартын дагуу төлөх боломж бүрдсэнээр иргэдэд илүү хялбар, ойлгомжтой, хүртээмжтэй нөхцөл бүрдэж байна. ЗӨРЧЛИЙН ТОРГУУЛИЙН ТӨЛБӨРӨӨ E-MONGOLIA СИСТЕМЭЭР ТӨЛӨХ ЗААВАР – E-Mongolia систем рүү бүртгэлээрээ нэвтрэх – Үйлчилгээ хайх хэсэгт “Зөрчлийн торгуулийн төлбөр төлөх (2026.01.10-с хойш)” гэж хайх – Үйлчилгээ авах товч дээр дарснаар зөрчлийн торгууль шалгах хэлбэрээ сонгосноор автоматаар шалгагдаж үйлчилгээгээ авах боломжтой. Зөрчлийн бүртгэл, мэдээллийн нэгдсэн сан 2026 оноос шинээр нэвтэрсэнтэй холбогдуулан иргэн, хуулийн этгээд, тээврийн хэрэгслийн 2026 оны нэгдүгээр сараас эхлэн бүртгэгдсэн торгуулийн мэдээллийг харах, төлбөр төлөх боломжтой бөгөөд 2026 оноос өмнөх торгуулийг “Иргэн, жолооч, авто тээврийн хэрэгслийн торгуулийн төлбөр төлөх” үйлчилгээгээр төлөх юм.

Монгол Улсын хэмжээнд 2026 оны цэргийн шинэчилсэн бүртгэл 2026 оны 01 дүгээр сарын 02-ны өдрөөс 02 дугаар сарын 10-ны өдрийг дуустал зохион байгуулагдаж байна. Тус бүртгэлд хуульд заасан иргэд жилд нэг удаа заавал хамрагдах үүрэгтэй.  Цэргийн бүртгэлд дараах иргэд жилд нэг удаа заавал хамрагдана. Үүнд:  Цахимаар бүртгүүлэх заавар:  Иргэн та E-Mongolia системд нэвтэрч, үйлчилгээ хайх хэсгээс “Цэргийн бүртгэл”  гэж хайснаар 2026 оны бүртгэлдээ цахимаар хамрагдах боломжтой.  Анхаарах зүйлс:   Биечлэн бүртгүүлэх шаардлагатай тохиолдолд:  Цахимаар бүртгүүлэх боломжгүй иргэд харьяа хороо, дүүрэгт очиж дараах бичиг баримтыг бүрдүүлнэ:  Монгол Улсын хууль тогтоомжийн дагуу цэргийн бүртгэлтэй иргэн бүр тогтоосон хугацаанд бүртгэлдээ идэвхтэй, хариуцлагатай хамрагдаарай. 

2026 ОНЫ ЦЭРГИЙН БҮРТГЭЛИЙГ E-MONGOLIA СИСТЕМЭЭР БҮРТГЭЖ ЭХЭЛЛЭЭ Улс орон даяар 2026 оны цэргийн бүртгэл өнөөдрөөс /2026.01.02/ эхэллээ. Цэргийн шинэчилсэн тоо бүртгэлийг 2026 оны 01 дүгээр сарын 02-ны өдрөөс эхлэн 2026 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдөр хүртэл бүртгэх юм.   Монгол Улсын иргэн 18-50 насны цэргийн үүрэгтнүүд, 65 хүртэлх насны бэлтгэл офицерууд, цэргийн бүртгэлтэй мэргэжил эзэмшсэн эмэгтэйчүүд жилд нэг удаа бүртгэлд хамрагдах үүрэгтэй байдаг. Тухайлбал,  2026 оны цэргийн бүртгэлийг аймаг, нийслэл тус бүр заагдсан өөр өөр хугацаанд бүртгэх бөгөөд үйлчилгээг авахын тулд “E-Mongolia” системд бүртгэлээрээ нэвтрэн орж хайлтын хэсэгт “Цэргийн бүртгэл” үйлчилгээний нэрийг оруулан хайлт хийснээр 2026 оны цэргийн бүртгэлдээ хамрагдах боломжтой.   Цэргийн бүртгэлийн хүсэлт илгээхдээ дараах зүйлсийг анхаарна уу!   Та өөрийн цэргийн бүртгэлд хамрагдах хүсэлтийн хариуг E-Mongolia системийн “Мэдэгдэл” цэсээс харах боломжтой.  Хэрэв цэргийн бүртгэлд цахимаар хамрагдах боломжгүй тохиолдолд өөрийн харьяа дүүргийн цэргийн штаб дээрээ дараах материалуудыг бүрдүүлж очно.  Үүнд:  Монгол улсын хуулийн дагуу цэрэгт бүртгэлтэй иргэд тогтоосон хугацаанд идэвхтэй хамрагдаж иргэний үүргээ биелүүлнэ үү. ЦАХИМ ГАДААД ПАСПОРТЫГ E-MONGOLIA СИСТЕМЭЭС ДАХИН ЗАХИАЛААРАЙ  Цахим гадаад паспортыг 2023 оны 03 дугаар сараас эхлэн Улсын бүртгэлийн ерөнхий газар болон харьяа дүүргийн бүртгэлийн газрууд олгож эхэлсэн. Цахим гадаад паспорт авснаар иргэд Монгол Улстай харилцан визгүй зорчих орнуудын E-Gate төхөөрөмж дээр цахим паспортоо уншуулан, дараалалд зогсохгүй нэвтрэх боломжтой. Тухайлбал Монгол улсын иргэд ихээр зорчдог Австрали, Канад, АНУ, Япон, Өмнөд Солонгос, Тайвань, Хонконг, Тайланд, Малайз, Сингапур, Индонез, Турк, Шенгений орнуудад цахим паспортыг ашиглах боломжтой.  Иргэд гадаадад зорчих болон гадаадаас ирэхдээ Монгол Улсын хил дээр дарааллан хүлээлгүйгээр цахим паспортоо тусгай төхөөрөмжид уншуулаад хилийн шалганаар шууд нэвтрэх боломжтой. Энэхүү паспортыг ашигласнаар зорчигч 30-60 минутыг хил гааль, шалган нэвтрүүлэх дээр хэмнэх давуу талтай.  E-Mongolia системээс цахим гадаад паспорт дахин захиалах заавар:  Таны захиалсан гадаад паспорт нийслэлд ажлын 5 хоногт, орон нутагт ажлын 15 хоногт багтан гарна.  Ямар тохиолдолд гадаад паспортыг шинээр авах вэ?  Анхааруулга: Иргэн анх удаа гадаад паспорт захиалах гэж байгаа бол өөрийн биеэр харьяа дүүргийн нэг цэгийн үйлчилгээ дээр очиж захиалах боломжтой.  Мөн сануулахад, одоогийн ашиглаж байгаа энгийн гадаад паспортын хугацаа дуустал хүчинтэй бөгөөд цаашид энгийн болон цахим гадаад паспортыг өөрийн сонголтоор захиалан авах боломжтой.   ӨНГӨРСӨН 7 ХОНОГТ 5814 ИРГЭНИЙ ГОМДОЛ ХҮСЭЛТИЙГ ШИЙДВЭРЛЭЛЭЭ “И-Монгол академи” УТҮГ-ын Сургалт, олон нийттэй харилцах газрын 1111-2 шугамаар өнгөрсөн 7 хоногт нийт 4181 дуудлага ирснээс 2297 дуудлагыг амжилттай хүлээн авч 98%-ийн гүйцэтгэлтэй ажилласан байна. Нийт 3517 иргэнд албан ёсны цахим сувгаар дамжуулан асуудлыг шийдвэрлэж заавар зөвлөгөө өгч ажилласан.

Цахим гадаад паспортыг 2023 оны 03 дугаар сараас эхлэн Улсын бүртгэлийн ерөнхий газар болон харьяа дүүргийн бүртгэлийн газрууд олгож эхэлсэн. Цахим гадаад паспорт авснаар иргэд Монгол Улстай харилцан визгүй зорчих орнуудын E-Gate төхөөрөмж дээр цахим паспортоо уншуулан, дараалалд зогсохгүй нэвтрэх боломжтой. Тухайлбал Монгол улсын иргэд ихээр зорчдог Австрали, Канад, АНУ, Япон, Өмнөд Солонгос, Тайвань, Хонконг, Тайланд, Малайз, Сингапур, Индонез, Турк, Шенгений орнуудад цахим паспортыг ашиглах боломжтой.  Иргэд гадаадад зорчих болон гадаадаас ирэхдээ Монгол Улсын хил дээр дарааллан хүлээлгүйгээр цахим паспортоо тусгай төхөөрөмжид уншуулаад хилийн шалганаар шууд нэвтрэх боломжтой. Энэхүү паспортыг ашигласнаар зорчигч 30-60 минутыг хил гааль, шалган нэвтрүүлэх дээр хэмнэх давуу талтай.  E-Mongolia системээс цахим гадаад паспорт дахин захиалах заавар:  Таны захиалсан гадаад паспорт нийслэлд ажлын 5 хоногт, орон нутагт ажлын 15 хоногт багтан гарна.  Ямар тохиолдолд гадаад паспортыг шинээр авах вэ?  Анхааруулга: Иргэн анх удаа гадаад паспорт захиалах гэж байгаа бол өөрийн биеэр харьяа дүүргийн нэг цэгийн үйлчилгээ дээр очиж захиалах боломжтой.  Мөн сануулахад, одоогийн ашиглаж байгаа энгийн гадаад паспортын хугацаа дуустал хүчинтэй бөгөөд цаашид энгийн болон цахим гадаад паспортыг өөрийн сонголтоор захиалан авах боломжтой.